Subnetting ကို အျမန္တြက္ၾကည့္ရေအာင္ (၂)

          အိုေခ မေန႕က subnetting နဲ႕ပါတ္သက္ၿပီးကၽြန္ေတာ္ post တင္လိုက္ေတာ့ စိတ္၀င္တစား၀င္ၾကည့္ ၾကတဲ့အတြက္ ေတာ္ေတာ္ေက်နပ္မိပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ဒီေန႕ အပိုင္း ၂ ကိုအျမန္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ စၿပီးတြက္ၾကည့္ေရေအာင္။ class C ကိုပဲနမူနာခြဲျပမယ္ေနာ္။

192.168.1.0/24 ဆိုတဲ့ network ဟာ ပံုမွန္အားျဖင့္ network တစ္ခု နဲ႕ host ေပါင္း 254 လံုးရမယ္။ ဟုတ္တယ္ေနာ္။ 2⁸ = 256 ေလ။ ဒီေတာ့ network address နဲ႕ broadcast address 2 ခုကိုဖယ္လိုက္ေတာ့ host အတြက္ 254 လံုးက်န္မယ္။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕သံုးမယ့္ network မွာ အဲေလာက္ ကြန္ပ်ဴတာမရွိဘူး။ အမ်ားဆံုး အလံုး 100 ပဲရွိတယ္။ ဒီေတာ့ က်န္တဲ့ IP ေတြကို အလဟသမျဖစ္ေအာင္ subnet ခြဲဖို႕လိုအပ္လာၿပီေပါ့။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ အပိုင္း ၁ မွာေနာက္ဆံုးေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ ဇယားေလးကိုျပန္ၾကည့္ရေအာင္။

ဒီေတာ့ host အေရအတြက္ကို အရင္ၾကည့္ ကၽြန္ေတာ္တို႕လိုတာက အလံုး 100 ဆိုေတာ့ 128 ကိုယူတာေပါ့။ ဒီေတာ့ ရလာမယ့္ network အေရအတြက္က 2 ခုျဖစ္သြားမယ္။ ဘာေတြလဲဆိုေတာ့ 192.168.1.0 နဲ႕ 192.168.1.128 ဆိုၿပီးထြက္လာမယ္။ ဘယ္လိုတြက္လိုက္သလဲဆိုေတာ့ ရလာမယ့္ network ကႏွစ္ခုမဟုတ္လား၊ ဒီေတာ့ 192.168.1.0 ကိုရလာမယ့္ host အေရအတြက္ 128 နဲ႕ 256 ေရာက္တဲ့အထိေပါင္းလိုက္။ ဒီေတာ့ 192.168.1.0 ကို 128 နဲ႕ေပါင္းေတာ့ 192.168.1.128 ျဖစ္လာတယ္။ class C ျဖစ္္လို႕ ေနာက္ဆံုး octet မွာေပါင္းလိုက္တာေနာ္။ ဒီေတာ့ 192.168.1.128 ဆိုတဲ့ network တစ္ခုထပ္ထြက္လာမယ္။ အဲဒီ 192.168.1.128 ကို 128 နဲ႕ထပ္ေပါင္းၾကည့္ 192.168.1.256 ျဖစ္သြားၿပီ။ ဒါဆိုရင္ေတာ့ အဲဒီဟာကိုသံုးလို႕မရေတာ့ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ 255 ဟာ octet တစ္ခုမွာ ေနာက္ဆံုး ဂဏန္းပဲေလ။ ဒီေတာ့ ရလာမယ့္ network အေရအတြက္ကိုၾကည့္လိုက္ရင္ 2 ခုလို႕ထြက္လာတယ္မဟုတ္ လား။ ဒါ့ေၾကာင့္မို႕ 192.168.1.0 နဲ႕ 192.168.1.128 ဆိုတဲ့ network ႏွစ္ခုထြက္လာတယ္။ အိုေခလား ။ ခက္ေတာ့ ခက္သားကလားဗ်ာ။ တခါတေလ ရွင္းရင္းနဲ႕ ရႈပ္ရႈပ္သြားတာမ်ိဳး။ ဆက္ေျပာမယ္ေနာ္။ ဒီေတာ့ အဲဒီ network address ေတြေတာ့ထြက္လာၿပီ။ subnet mask ကဘယ္လိုျဖစ္လာမလဲဆိုေတာ့ ဇယားမွာ ထားရမယ့္ subnet mask ကိုၾကည့္လိုက္။ အလံုးအေရအတြက 128 ကိုယူထားတယ္မဟုတ္လား အဲေအာက္တည့္တည့္ကို ၾကည့္လိုက္ရင္ 128 လို႕ေတြ႕လိမ့္မယ္။ ဒီေတာ့ subnet mask က 255.255.255.128 ျဖစ္လာပါတယ္။ network ႏွစ္ခုလံုးအတြက္ေနာ္။ အရင္ကဆိုရင္ class C network အတြက္ဆိုရင္ default subnet mask က 255.255.255.0 ေလ။ subnet ခြဲၿပီးတဲ့ေနာက္မွာေတာ့ 255.255.255.128 ျဖစ္လာပါတယ္။ network လည္း ႏွစ္ခုကြဲထြက္သြားပါတယ္။ ဒီေတာ့ ပထမ network ရဲ႕ address range သည္ 192.168.1.1 ကေန 192.168.1.126 ျဖစ္ၿပီး ကြန္ပ်ဴတာ 126 လံုးသံုးလို႕ရပါမယ္။ ဒုတိယ network ရဲ႕ address range သည္ 192.168.1.129 ကေန 192.168.1.254 အထိျဖစ္ၿပီး host အေရအတြက္ 126 လံုးရပါမယ္။ အခုဆိုရင္ ကၽြန္ေတာ္တို႕ host ေပါင္း 126 လံုးသံုးလို႕ရတဲ့ network နွစ္ခုရလာမွာျဖစ္ၿပီး 192.168.1.0 ဆိုတဲ့ network ကိုသံုးရင္ 192.168.1.128 ကို လိုတဲ့အခ်ိန္မွသံုးဖို႕ခ်န္လွပ္ထားႏိုင္ပါတယ္။

          ေနာက္တစ္ခုေျပာခ်င္တာက network မွာ network address ကိုေဖာ္ျပတဲ့နည္းႏွစ္နည္းရွိပါတယ္။ တစ္ခုက subnet mask notification နည္းနဲ႕ prefix length notification နည္းတို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ေျပာေနတဲ့

-       192.168.1.0

-       255.255.255.128

ဆိုတာ subnet mask notification နည္းပဲျဖစ္ပါတယ္။

-       192.168.1.0/25 ဆိုတာကေတာ့ prefix length notification နည္းျဖစ္ပါတယ္။ အေပၚကနည္းကို ေတာ့ ဘာ့ေၾကာင့္ 255.255.255.128 ျဖစ္လာသလဲဆိုတာကိုရွင္းျပခဲ့ျပီးပါၿပီ။ ဒီနည္းကိုေတာ့ အခုရွင္းျပမယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ class C address ျဖစ္တဲ့ 192.168.1.0 သည္ /24 ျဖစ္ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အခုေတာ့ /25 ျဖစ္ေနတယ္။ ဒါကိုၾကည့္ျခင္းအားျဖင့္ network ဟာ subnet ခြဲထားတယ္ဆိုတာကိုသိႏိုင္ပါတယ္။ class C မွာ network bit နဲ႕ host bit ေတြကိုေအာက္ပါအတိုင္းခြဲ ထားပါတယ္။

အဲဒီထဲကမွ ကၽြန္ေတာ္တို႕က host အေရအတြက္ 100 အတြက္ အဆင္ေျပတဲ့ 128 ကိုေရြးလိုက္တယ္။ ဇယားရဲ႕ 128 အေပၚတည့္တည့္ကိုၾကည့္တဲ့အခါ ယူလိုက္တဲ့ bit place ကိုၾကည့္လိုက္ရင္ 1 လုိ႕ေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုလိုတာက ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ လက္ရွိ class C address ရဲ႕ H လုိ႕ေဖာ္ျပထားတဲ့ host ဘက္က bit တစ္လံုးကို network အတြက္ယူလိုက္ရတယ္လို႕ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေအာက္ကပံုအတုိင္းျဖစ္လာပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး octet က ေရွ႕ဆံုး H ေနရာမွာ N ျဖစ္သြားတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။

တနည္းအားျဖင့္ prefix length notification ဆိုတာ network bit ေတြကိုေပါင္းေရးထားျခင္းပဲျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွာ network (N) ဆိုတာေလးေတြကိုေပါင္းၾကည့္လိုက္ရင္ 25 လံုးရွိတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္လည္း 192.168.1.0/25 နဲ႕ 192.168.1.128/25 ဆိုတာျဖစ္လာပါတယ္လို႕ေျပာရင္ ဒီေနရာမွာနားလိုက္ပါ့မယ္။ ေခါင္းေတြလည္း မူးေနပါလိမ့္မယ္။ ဒါေပမဲ့ နည္းနည္းေလး အားစိုက္ဖတ္ၾကည့္ေပးပါ။ နားမလည္တာေတြကို လည္း facebook ရဲ႕ techgate page (https://www.facebook.com/Tech-Gate-183117205356912/ )မွာ comment ေပးၿပီးေမးႏိုင္ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ subnetting နဲ႕ပါတ္သက္ၿပီး ေလ့က်င့္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ http://www.subnettingquestions.com/ မွာေလ့က်င့္ႏိုင္ပါတယ္။

Subnetting ကို အျမန္တြက္ၾကည့္ရေအာင္ (၁)

          ကၽြန္ေတာ္တို႕ networking engineer ေတြအျဖစ္အလုပ္လုပ္ၾကတဲ့အခါမွာ subnet ခြဲတာကို မလြဲမ ေသြႀကံဳေတြ႕ၾကရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ထပ္ၿပီးညႊန္းဆိုရရင္ subnet ကိုအခ်ိန္တိုအတြင္း တြက္ခ်က္ႏိုင္ျခင္းဟာ network သမားတစ္ေယာက္အတြက္ေတာ့ သိပ္ကိုေကာင္းတဲ့ skill တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆို ေတာ့ network ဆိုတာ IP ေတြနဲ႕ ေဆာ့ကစားရတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ subnetting ကိုပိုင္ႏုိင္တဲ့ network သမားတစ္ေယာက္ဟာ အားသာခ်က္ရွိပါတယ္။ ၾကားရသေလာက္ အခ်ိဳ႕ networking အလုပ္နဲ႕ interview ေျဖရတဲ့အခါမွာ subnetting တြက္ခိုင္းတာေတြရွိပါတယ္။ ဒီေတာ့ subnetting ဆိုတာအေရးႀကီးလာၿပီေပါ့။ အိုေခး။ subnetting အေၾကာင္းကိုမေျပာခင္ အရင္ဆံုး ဘာ့ေၾကာင့္ subnet လုပ္ရသလဲဆိုတာကိုေျပာျပမယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ NE level ေတြမွာသင္ဖူးၾကပါတယ္။ Class A , Class B , Class C ဆိုၿပီး IP range ေတြေလ။ ေအာက္မွာပံုေလးနဲ႕ကၽြန္ေတာ္ျပထားတယ္။ ျပန္ၿပီး remind လုပ္လိုက္ပါဦး။ ေကာင္းေကာင္းမေတြ႕ရရင္ ပံုကိုေထာက္ၿပီးၾကည့္ေပးပါ။

           

        

          ဒီေတာ့ ပံုကိုၾကည့္လိုက္ရင္ class A မွာ network ေပါင္း 126 ခုရယ္ host ေပါင္း 16,777,214 

လံုးရယ္ရမယ္။ class B မွာ network ေပါင္း 16,382 ခုရယ္ host ေပါင္း 65,534 လံုးရမယ္။ class C မွာဆိုရင္ network ေပါင္း 2.097,150 ခုရယ္ host ေပါင္း 254 လံုးဆိုၿပီးေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ က်န္တဲ့ class D နဲ႕ class E ကိုေတာ့ အသံုးျပဳျခင္းမရွိပါဘူး။ အဲဒီ class A,B,C ေတြကို public IP address ေတြလို႕ေခၚပါတယ္။ ေျပာရရင္ အဲဒီ address ေတြမွသာလွ်င္ internet ခ်ိတ္ဆက္လို႕ရမယ္လို႕ဆိုလိုတာျဖစ္ပါတယ္။ ေအာက္မွာေဖာ္ျပထားတဲ့ private ip address range ေတြကေတာ့ internet ကိုတိုက္ရိုက္ခ်ိတ္ဆက္လို႕ရမွာမဟုတ္ပါဘူး။

         

          ဒီေတာ့ public ip နဲ႕ private ip ေတြက ဘာကြာသလဲဆိုတာကိုသိေလာက္ပါၿပီ။ ၿပီးေတာ့ internet ေပၚမွာရွိတဲ့ IP address ေတြက တစ္ခုနဲ႕ တစ္ခုထပ္ေနလို႕မရပါဘူး။ unique ျဖစ္ေနရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ရံုးမွာ network ဆင္တဲ့အခါမွာ တစ္လံုးက 192.168.1.1 ဆိုရင္ ေနာက္တစ္လံုးက 192.168.1.2 လို႕ေပးရသလိုေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ network တစ္ခုထဲမွာ IP ေတြသည္ ထပ္ေနလို႕မရပါဘူး၊ unique ျဖစ္ေနရမယ္ အိုေခ?။ ဒီလိုပါပဲ internet ဆိုတာလည္း network ၾကီးတစ္ခုျဖစ္တဲ့အတြက္ သူ႕ထဲမွာ ခ်ိတ္ဆက္ၾကမယ့္ host ေတြအားလံုးသည္ မတူညီတဲ့ ip ေတြ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ unique ip ေတြျဖစ္ရမွာျဖစ္ပါ တယ္။ ဒီေန႕မွာ တစ္ကမၻာလံုးမွာရွိတဲ့ internet ကိုခ်ိတ္ဆက္လာတဲ့ host ေတြဟာ အေတာ္မ်ားမ်ားကုန္ သြားၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ ဥပမာ ကၽြန္ေတာ္က class C address တစ္ခုကို  Internet Assigned Numbers Authority (IANA) ကေန၀ယ္လိုက္မယ္။ IANA ဆိုတာကေတာ့ တကမၻာလံုးမွာရွိတဲ့ internet အသံုးျပဳသူေတြကို public ip address ေတြမထပ္ရေအာင္ manage လုပ္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းႀကီးတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ကရလာတဲ့ class C ip address ေတြကို ကၽြန္ေတာ့္ network မွာရွိတဲ့ host ေတြမွာ ေပးလုိက္ၿပီး internet ကိုခ်ိတ္ဆက္လို႕ရၿပီေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကၽြန္ေတာ္ network မွာ ရွိတာက host အေရအတြက္ 100 ပဲရွိတယ္။ class C network တစ္ခုမွာ host အလံုးအေရအတြက္ 254 လံုးရတယ္ေလ။ ဒီေတာ့ က်န္တဲ့ 154 ခုေသာ IP address ေတြက မလိုအပ္ပဲ ပိုသြားတယ္လို႕ဆိုရမွာျဖစ္ပါ တယ္။ ဒါေတြကို IANA ကအျခားသူေတြကို ျပန္ၿပီးခ်ေပးလို႕မရေတာ့ပါဘူး။ ဒါေတြေၾကာင့္ က်န္ရွိတဲ့ IP ေတြကို အက်ိဳးရွိရွိအသံုးခ်ႏိုင္ဖို႕၊ security အရလည္း လံုျခံဳမႈရွိ ေစဖို႕အတြက္ VLSM လို႕ေခၚတဲ့ subnetting ဆိုတာေပၚေပါက္လာတာပဲျဖစ္ပါတယ္။ VLSM ကိုသံုးလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ ရရွိလာတဲ့ network ကို လိုအပ္သေလာက္ network ေတြျပန္ခြဲထုတ္ၿပီး ip ေတြ waste မျဖစ္ေအာင္လုပ္လို႕ရပါတယ္။ ေအာက္မွာ လုပ္ငန္းတစ္ခုအတြက္ class C address တစ္ခုကို subnet ဘယ္လိုခြဲထားသလဲဆိုတာကို နမူနာေလးျပထားပါ တယ္။

         

          အဲဒီမွာေတြ႕လား။ subnet mask /24 နဲ႕ host ၂၅၄ လံုးရတဲ့ network တစ္ခုကို လုိအပ္သေလာက္ျပန္ခြဲထုတ္ထားတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ subnet မခြဲခင္ေလး ေအာက္ကဟာ ေလးကို က်က္ထားလိုက္ေပေတာ့ဗ်ာ။ အရမ္းလြယ္သြားလိမ့္မယ္။

          အခုေတာ့ ဒီေနရာမွာ ခဏေလးနားပါရေစ။ အပိုင္း ၂ မွာဘယ္လိုတြက္သြားသလဲဆိုတာကို ေဖာ္ျပေပးပါ့မယ္။

Point to Point Protocol (PPP) ဆိုတာ (၂)

          အိုေခ ကၽြန္ေတာ္တို႕ PPP အပိုင္း (၁) ကိုေဆြးေႏြးခဲ့ၾကၿပီးၿပီ။ ဒီေတာ့ အပိုင္း (၂) မွာ PPP ကိုဘယ္လို configure ခ်သြားသလဲဆိုတာကို အၾကမ္းဖ်ဥ္းေျပာျပေပးမယ္။

PAP configuration

          PAP ကိုပံုမွန္အားျဖင့္ configuration လုပ္ၾကတဲ့အခါမွာ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားစာအုပ္ေတြကို ၾကည့္လိုက္ရင္ router ႏွစ္လံုးစလံုးဟာ အခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ authenticate လုပ္ၾကတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါ တယ္။ ဆိုလိုတာက အပိုင္း (၁) မွာေျပာခဲ့သလို router တစ္လံုးက PPP server ေနာက္တစ္လံုးက PPP client ဆိုတာမ်ိဳးမဟုတ္ပဲ ႏွစ္လံုးစလံုးမွာ username နဲ႕ password ေတြကို configure ခ်ထားၿပီး တစ္လံုးနဲ႕တစ္လံုးခ်ိတ္ဆက္ၾကတာပါ။ ဒါကို ကၽြန္ေတာ္ lab 16 မွာလုပ္ျပခဲ့ၿပီးပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ theoretical နဲ႕တြဲၿပီး နားလည္ေအာင္ ဘယ္လို authenticate လုပ္သလဲဆိုတာေျပာျပဖို႕အတြက္က်ေတာ့ PPP server နဲ႕ PPP client ဆိုၿပီးသံုးႏႈန္းလိုက္ရတာျဖစ္ပါတယ္။

         

          အဲဒီမွာ router ႏွစ္လံုးက တစ္လံုးသည္ server ျဖစ္ၿပီး ေနာက္တစ္လံုးသည္ client အျဖစ္ေဆာင္ရြက္ပါ တယ္။ အဲဒီမွာေတြ႕လား server အေနနဲ႕ လုပ္ေဆာင္တဲ့ router ရဲ႕ configuration မွာ username နဲ႕ password ကို တည္ေဆာက္ထားတာ။ server(config)#username CLIENT1 password TUT ဆိုတာေလ။ ဒီေတာ့ server ကိုလာခ်ိတ္ဆက္မယ့္ client သည္ အဲဒီ username နဲ႕ password ကိုအသံုးျပဳၿပီး ခ်ိတ္ဆက္မွသာလွ်င္ authenticated ျဖစ္ၿပီး ခ်ိိတ္ဆက္လို႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ client router ရဲ႕ configuration မွာ client(config-if)#ppp pap sent-username CLINET1 password TUT လုိ႕ server ဆီကိုလွမ္းၿပီး authenticated လုပ္ေပးထားတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ client က ပို႕လိုက္တဲ့ username နဲ႕ password ကို server မွာတည္ေဆာက္တားတဲ့ username/ password ရယ္ ppp authentication pap ဆိုတဲ့ command ေတြကလွမ္းစစ္တာျဖစ္ပါတယ္။ အကယ္လို႕မ်ား client မွာ အဲဒီ command ကို configure လုပ္ခဲ့ရင္ေတာ့ server သည္ username နဲ႕ password ကို client ဆီကိုပို႕ၿပီး authenticate လုပ္ရေတာ့မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ client မွာ အဲဒီ command ကိုမထည့္ရပါဘူး။ မဟုတ္ရင္ server အတြက္ clinet မွာ username နဲ႕ password ကို configure လုပ္ထားျခင္းမရွိတဲ့အတြက္ authentication fail ျဖစ္သြားမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ router ႏွစ္လံုး authenticated ျဖစ္မျဖစ္ကို show ip interface brief ဆိုတဲ့ command ကိုအသံုးျပဳၿပီးေတာ့ status မွာ up/up state ျဖစ္မျဖစ္ကိုၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ ျဖစ္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ authenticated ျဖစ္သြားပါၿပီ။ ဒါမွမဟုတ္ ping ၾကည့္လို႕ reply ျပန္ခဲ့ရင္လည္း authenticated ျဖစ္တယ္လိုဆိုရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အိုေခ နားလည္တယ္ေနာ္။ သိထားရမွာက PAP က authentication လုပ္တဲ့အခါမွာ clear text နဲ႕လုပ္တာေၾကာင့္ security မေကာင္းပါဘူး။

CHAP configuration

                   CHAP ကေတာ့ PAP နဲ႕ configuration လုပ္တဲ့သေဘာတရားခ်င္းဆင္ပါတယ္။ အရမ္းၾကီးကြဲသြားတာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး။

          အေပၚက configuration ကိုကၽြန္ေတာ္နည္းနည္းေလးရွင္းျပေပးမယ္။ PAP တုန္းက server မွာ username နဲ႕ password ကိုတည္ေဆာက္သလို CHAP မွာလည္းတည္ေဆာက္ထားတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါ တယ္။ ၿပီးေတာ့ server မွာ ppp authentication chap ဆိုတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့ authenticate လုပ္တဲ့အခါမွာ chap နဲ႕ server က authenticate လုပ္ဖို႕ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ client မွာေျပာဖို႕တစ္ခုရွိတယ္။ အဲဒါက pap တုန္းက ppp sent-username <> password <> ဆိုၿပီး configure လုပ္ရေပမယ့္ chap မွာေတာ့ ppp chap hostname လို႕သံုးၿပီး username လို႕မသံုးထားတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါ တယ္။ ၿပီးေတာ့ username နဲ႕ password ကို ႏွစ္ခါခြဲၿပီး configure လုပ္ထားတာကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ chap ရဲ႕ အားသာခ်က္က username နဲ႕ password ကို server ဆီကိုမပို႕ပဲ နဲ႕ authentication လုပ္တာျဖစ္လို႕ ppp sent-username <> password <> ဆိုတာကိုမသံုးေတာ့တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို ကၽြန္ေတာ္အပိုင္း ၁ မွာ theory အေနနဲကေဖာ္ျပထားၿပီးခဲ့ပါၿပီ။ ပံုကိုမျမင္ရဘူးဆိုရင္ ပံုကိုေထာက္ၿပီး ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

Point to Point Protocol (PPP) ဆိုတာ (၁)

          ကၽြန္ေတာ္တို႕ PPP ကို lab ေတြလုပ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာ တစ္ဖက္ကလည္း PPP နဲ႕ပါတ္သက္ၿပီး theoretical ေလးကိုလည္းရွင္းျပေပးပါ့မယ္။ PPP ဆိုတာ open standard protocol တစ္ခုျဖစ္ၿပီး သူ႕ကို serial link ေတြကိုအသံုးျပဳၿပီး point-to-point ခ်ိတ္ဆက္တဲ့ network ေတြမွာအသံုးျပဳတာျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ရဲ႕ရည္ရြယ္ခ်က္ကေတာ့ layer 3 packets ေတြကို point-to-point ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ data link layer ေတြအေပၚမွာ ပို႕ေဆာင္ေပးဖို႕အတြက္ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ေအာက္မွာ protocol ႏွစ္ခု ထပ္မံပါ၀င္ပါတယ္။ အဲဒါေတြကေတာ့

၁) Link control protocol (LCP) နဲ႕

၂) Network control protocol (NCP) တို႕ပဲျဖစ္ပါတယ္။

PPP ဟာ LCP ကိုအသံုးျပဳၿပီး layer 2 အတြက္လိုအပ္တဲ့ service ေတြကိုအရင္ျပဳလုပ္ေပးပါတယ္။ ၿပီးၿပီဆိုရင္ေတာ့ NCP ကိုအသံုးျပဳၿပီး layer 3 အေပၚမွာအသံုးျပဳမယ့္ IP နဲ႕အျခား protocol ေတြအတြက္ PPP link အေပၚမွာ ေကာင္းမြန္စြာလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕အတြက္ ေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ သို႕ေသာ္ မွတ္ထားရမွာက PPP ဆိုတာ Data link layer မွာအလုပ္လုပ္တဲ့ protocol ျဖစ္တယ္ဆိုတာပါပဲ။

Establish a PPP session

          PPP link တစ္ခုေအာင္ျမင္စြာတည္ေဆာက္ၿပီစီးဖို႕အတြက္ လုပ္ငန္းစဥ္ ၃ မ်ိဳးကိုလုပ္ေဆာင္ရပါတယ္။

1)    ပထမဦးဆံုး PPP ကိုအသံုးျပဳထားတဲ့ device ႏွစ္ခုဟာ LCP packets ေတြကိုအျပန္အလွန္ပို႕ၾကၿပီး link ကိုစစ္ေဆးျခင္း၊ connection တည္ေဆာက္ျခင္း တို႕ကိုျပဳလုပ္ပါတယ္။

2)    ေနာက္တစ္ဆင့္အေနနဲ႕ ကၽြန္ေတာ္တို႕ဟာ PPP ကို configure လုပ္တဲ့အခါမွာ PAP သို႕ CHAP တစ္ခုခုကိုအသံုးျပဳၿပီး authentication ကိုျပဳလုပ္ထားခဲ့မယ္ဆိုလို႕ရွိရင္ အဲဒီ authentication process ေတြကိုျပဳလုပ္ပါတယ္။ ဒါကလည္း အျမဲလုပ္ေဆာင္တာမဟုတ္ပဲ authentication လုပ္ထားခဲ့မွသာလွ်င္ေဆာင္ရြက္မွာျဖစ္ပါတယ္။

3)    ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ NCP packet ေတြကိုပို႕ၾကၿပီး link ေပၚမွာ ဘယ္ layer 3 protocol ေတြကို အသံုးျပဳေဆာင္ရြက္ၿပီးေတာ့ encapsulation လုပ္မယ္ဆိုတာေတြကိုေဆာင္ရြက္ပါတယ္။

ဒီေနရာမွာ မွတ္သားရမွာေလးေတြရွိပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ cisco router ႏွစ္လံုး serial link ကိုအသံုးျပဳၿပီး ခ်ိတ္ဆက္ၾကတဲ့အခါမွာ default encapsulation protocol (HDLC) ကိုအသံုးျပဳပါတယ္။ သူကေတာ့ cisco proprietary protocol ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ အျခား non-cisco router မ်ားနဲ႕ခ်ိတ္ဆက္တဲ့အခါမွာေတာ့ open standard protocol တစ္ခုျဖစ္တဲ့ PPP ကိုအသံုးျပဳရမွာျဖစ္ပါတယ္။

PPP authentication Methods

          PPP မွာ built-in security mechanisms ေတြျဖစ္တဲ့ Password Authentication Protocol (PAP) နဲ႕ Chellenge Handshake Authentication Protocol (CHAP) တို႕ပါ၀င္လာပါတယ္။

          PAP ရဲ႕ authentication ကေတာ့ PPP client router ကေန server ဆီကို username နဲ႕ password ပါတဲ့ message ကိုပို႕လိုက္တယ္။ ဒါကို PPP server router က စစ္ေဆးၿပီး မွန္ရင္ accept လုပ္ၿပီး၊ မွားခဲ့ရင္ေတာ့ deny လုပ္ၿပီး connection ကိုျဖဳတ္ခ်ပါတယ္။ ဒါကို two-way handshake authentication လို႕ေခၚဆိုၿပီး PAP ရဲ႕အားနည္းခ်က္ကေတာ့ username နဲ႕ password ေတြကို clear text နဲ႕ပို႕တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ၾကားမွာ attacker တစ္ေယာက္ရဲ႕ၾကားျဖတ္ခ်ိတ္ဆက္ျခင္းကိုခံရႏိုင္တဲ့အေန အထားတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။

CHAP authentication methods

          CHAP ကေတာ့ three-way handshake authentication process ကိုအသံုးျပဳၿပီး PAP ထက္ပိုၿပီးရႈပ္ေထြးတဲ့ encrypted text ကိုအသံုးျပဳပါတယ္။

1)    Server က ပထမဆံုးအေနနဲ႕ encrypt လုပ္ထားတဲ့ message တစ္ခုကို client ဆီကိုပို႕ေပးတယ္။

2)    PPP client ဟာ server ဆီကရလာတဲ့ message သို႕ challenge ကို သူ႕မွာရွိတဲ့ password ကိုအသံုးျပဳျပီး decrypt လုပ္ပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး ရလာတဲ့ result ကို server ဆီကိုျပန္ပို႕ေပးပါတယ္။

3)    ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ server ဟာ သူ႕မွာရွိတဲ့ result နဲ႕ client ဆီကရလာတဲ့ result ကိုတိုက္ၾကည့္လို႕မွန္တယ္ဆိုရင္ connection ကိုတည္ေဆာက္ေပးၿပီး၊ မွားတယ္ဆိုရင္ေတာ့ connection ကိုျဖဳတ္ခ်လိုက္ပါတယ္။

PAP နဲ႕ CHAP ၾကား အဓိကကြာျခားခ်က္က PAP ဟာ link ေပၚကေနၿပီး plain-text username နဲ႕ password ေတြကိုပို႕ၿပီး authentication  လုပ္တယ္။ ဒါေပမဲ့ CHAP ကေတာ့ random message တစ္ခုကိုသာပို႕လိုက္ၿပီး သက္ဆိုင္ရာ clinet ဆီမွာသာ username နဲ႕ password ကိုအသံုးျပဳၿပီး decrypt လုပ္တာပဲျဖစ္လို႕ username နဲ႕ password ကို link ေပၚမွာမပို႕ေဆာင္ပါဘူး။

အျခားကြဲျပားတာတစ္ခုကေတာ့ PAP ဟာ link ကိုစၿပီးတည္ေဆာက္တဲ့အခ်ိန္တစ္ခုမွာသာ authentication ျပဳလုပ္တာျဖစ္ပါတယ္။ CHAP ကေတာ့ link ကိုတည္ေဆာက္တဲ့အခ်ိန္မွာအျပင္ တည္ေဆာက္ၿပီးတဲ့အခ်ိန္ေတြမွာလည္း အခ်ိန္အပိုင္းအျခားအလိုက္ random text ေတြကိုပို႕ေနတာေၾကာင့္ attacker တစ္ေယာက္ဟာ copy ကူးယူၿပီး ခ်ိတ္ဆက္လို႕မရေအာင္ ( playback attack ) ကိုကာကြယ္ၿပီးသားျဖစ္ေစပါတယ္။

         

STP လို႕ေခၚတဲ့ Spanning Tree Protocol အပိုင္း (၄)

ဒီေန႕ေတာ့ STP ကေန ေနာက္ဆံုးအဆင့္အေနနဲ႕ network segment တစ္ခုစီမွာ designated port တစ္ခုစီကို ဘယ္လိုေရြးခ်ယ္သလဲဆိုတာကို ဆက္ၿပီးေျပာျပသြားမွာပါ။ ဒီေတာ့ ေအာက္ကပံုကိုပဲၾကည့္မယ္။

         

          ပံုမွာ ပထမကၽြန္ေတာ္ေျပာခဲ့တဲ့ အပိုင္း ၁ ၊ ၂ နဲ႕ အပိုင္း ၃ ေတြအတိုင္း ပထမဦးဆံုး root bridge ကုိေရြးခ်ယ္တယ္။ ဒီေတာ့ swB ဟာ lower priority ဒါမွမဟုတ္ lower MAC address ေၾကာင့္ root bridge ျဖစ္လာတယ္။ ဒီေတာ့ သူ႕မွာရွိတဲ့ port ေတြအားလံုးသည္ designated port ေတြျဖစ္လာတယ္။ ဟုတ္တယ္ေနာ္။ ေနာက္ၿပီး non root bridge ေတြဆီက root port ကိုထပ္ေရြးျပန္တယ္။ ေရြးခ်ယ္တဲ့အခါမွာ path cost ကိုၾကည့္တယ္၊ path cost နည္းတဲ့ ႀကိဳးနဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ port ကို root port အျဖစ္ထားတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ ပံုမွာ swA ရဲ႕ fa0/1 port ဟာ root port ျဖစ္္သြားတယ္။ ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ network segment တစ္ခုစီမွာ designated port တစ္ခုစီကိုသတ္မွတ္ေပးရမယ္။ ဒီေတာ့ swA နဲ႕ swB ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ network segment 1 ကိုၾကည့္လိုက္မယ္။ ပံုမွာ ၁ ဆိုၿပီး labe တပ္ထားတယ္။ အဲဒီအပိုင္းကုိ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ swB က root bridge ျဖစ္လို႕ designated port fa0/1 ဆိုၿပီးရွိေနတယ္။ ဒီေတာ့ အဲဒီ segment 1 မွာ designated port တစ္ခုရွိသြားၿပီ။ ဒီေတာ့ STP ကေနာက္ segment 2 ကိုဆက္ၾကည့္တယ္။ ပံုမွာ ၂ လို႕ label တပ္ထားေပးတယ္။ ဒီေတာ့ အဲဒီ segment မွာလည္း designated port ဆိုၿပီးေတာ့ေတြ႕တယ္။ ဒီေတာ့ segment တစ္ခုစီမွာလည္း designated port တစ္ခုစီရွိသြားၿပီေပါ့။ ဒီဆိုရင္ေနာက္ဆံုးအေနနဲ႕ STP ဟာ ဘယ္ port ကိုေတာ့ျဖင့္ block လုပ္ရမယ္ဆိုတာကိုသိသြားပါတယ္။ ပံုမွာ swA ရဲ႕ fa0/0 port ဟာ root port လည္းမဟုတ္ဘူး။ ေနာက္ၿပီး designated port လည္းမဟုတ္ျပန္ဘူးဆိုေတာ့ block port အျဖစ္သူ႕ကို ေရြးခ်ယ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီလိုပဲ STP ဟာ switching loop ကိုကာကြယ္ေပးလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလို အေျခအေနကို STP က convergence state လို႕ေခၚပါတယ္။ STP ဟာ convergence state မျဖစ္ေသးတဲ့အခ်ိန္မွာေတာ့ network ထဲမွာ data sending လုပ္လို႕ရဦးမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ႀကီးမားတဲ့ network ေတြမွာ convergence time ဟာလည္းအေရးႀကီး လာပါတယ္။ ပံုမွန္ 802.1D STP ရဲ႕ convergence time ဟာ 50 sec ၾကာျမင့္ပါတယ္။ ဒါက theory အရေနာ္။ real မွာေတာ့ တစ္မိနစ္ထက္ပိုၾကာတယ္။ ဒီေတာ့ STP ကိုနားလည္သေဘာေပါက္ေလာက္ၿပီလို႕ထင္ပါတယ္။ ေနာက္ပိုင္း STP နဲ႕ပါတ္သက္ၿပီး RSTP လို႕ေခၚတဲ့ 802.1w အေၾကာင္းကိုလည္း အလွ်င္းသင့္လွ်င္သင့္သလို ေျပာျပေပးသြားပါ့မယ္။ အခုေတာ့ ဒီေလာက္နဲ႕ပဲရပ္ၾကပါဦးစို႕။

STP လို႕ေခၚတဲ့ Spanning Tree Protocol အပိုင္း (၃)

          ေဆာင္းတြင္းအေအးက ပိုပိုၿပီးေအးလာၿပီ။ အရိုးထဲထိေအာင္ေအးေနတဲ့ ရန္ကုန္က ဇန္န၀ါရီ အေအးဓါတ္ ေၾကာင့္ အားလံုးအေႏြးထည္ကိုယ္စီနဲ႕လမ္းေပၚမွာ အေအးကိုအန္တုရင္း ကုိယ္၀ါသနာပါရာ ကိုယ္အားသန္ရာ ရွာေဖြဆည္းပူးဖို႕အတြက္ သြားလာလႈပ္ရွားေနၾကတဲ့ လူငယ္ လူလတ္ လူႀကီး ေတြကို တိုက္ခန္းေပၚကၾကည့္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တစ္ေယာက္တည္းျပံဳးေနမိတယ္။ ေလ့လာဆည္းပူးျခင္းဆိုတာ ဘာေတြပဲျဖစ္ေနေန ေလ့လာေနရမွာပဲ။ ကုိယ္လိုခ်င္တဲ့ေနရာတစ္ခုကို ေရာက္ရွိဖို႕အတြက္ ဘာေတြပဲျဖစ္ေနေန ဆက္သြားေနတဲ့သူေတြသာလွ်င္ ပန္းတိုင္ဆိုတာကိုေရာက္ရွိၾကမွာပါ။ အိုေခ။ ကၽြန္ေတာ္တို႕လည္း ဒီေန႕ အပိုင္း (၃) ကိုဆက္ေလ့လာၾကတာေပါ့။

          အပိုင္း (၂) မွာကၽြန္ေတာ္ priority number နဲ႕ MAC address ကိုႏိႈင္းယွဥ္ၿပီး root bridge ေရြးခ်ယ္တာေျပာၿပီးၿပီေနာ္။ ဒီေတာ့ path cost အေၾကာင္းကိုဆက္ေျပာမယ္။ switch ေတြဟာ power စၿပီး on တဲ့အခ်ိန္မွာ BPDU message ေတြပို႕ၾကတယ္။ အဲဒီထဲမွာ path cost လည္းပါတယ္။ ဒါကေနာက္တစ္ခုေပါ့။

၂) switch ေတြဟာ အစမွာ သူတို႕ကိုယ္သူတို႕ root bridge လို႕သတ္မွတ္ထားၾကတယ္။ ဒါ့ေၾကာင့္ root bridge ID နဲ႕ transmitting bridge ID ႏွစ္ခုစလံုးမွာ သူ႕ရဲ႕ priority နဲ႕ MAC address ေတြကိုထည့္ၿပီးအျခား switch ေတြဆီကိုပို႕တယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာပဲ path cost ဆိုတာကိုလည္းပို႕တယ္။ ဒါေပမဲ့ path cost ရဲ႕တန္ဖိုးဟာ အစမွာေတာ့ 0 ျဖစ္ေနမယ္။ သူ႕ရဲ႕တန္ဖိုးက 0 ကေန 65535 အတြင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ဒီေတာ့ ဘာ့ေၾကာင့္ path cost ကိုသံုးသလဲေပါ့။ ဒါကေတာ့ root switch / bridge ဆီကိုေရာက္ဖို႕အတြက္ non root switch/ bridge ေတြဆီမွာ root port ကိုရွာတဲ့အခါမွာသံုးတာျဖစ္ပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ root switch ဆီကိုခ်ိတ္ဆက္ထားတာ link တစ္ခုထက္မကရွိႏိုင္တယ္ေလ။ အကယ္လို႕မ်ား ဒီလို link ႏွစ္ခုစလံုးက root switch ဆီကိုေရာက္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ path cost အနည္းဆံုးနဲ႕ root switch ဆီကိုေရာက္ႏိုင္တဲ့ port ကို root port အျဖစ္ေရြးခ်ယ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ path cost ဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႕သံုးတဲ့ ethernet cable ရဲ႕ bandwidth အေပၚမွာမူတည္ၿပီးတြက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို IEEE ကသတ္မွတ္ေပးၿပီးသား။ ဒီေတာ့ ေအာက္က ဇယားေလးကိုအရင္မွတ္ရေအာင္။

ဒီဇယားမွာ ကိုၾကည့္ရင္ 10 Gbps bandwidth ရွိတဲ့ cable ဆိုရင္ cost တန္ဖိုး 2 ရွိမယ္လို႕သတ္မွတ္ထားတာ ေတြ႕ရမယ္။ ေနာက္ column တစ္ခုမွာေတာ့ 1 လို႕ျပထားတာေတြ႕ရမယ္။ ဒီေတာ့မတူဘူးျဖစ္ေနတယ္ေတြ႕ လား။ ဒီေတာ့ ဘယ္ဟာကိုယူမလဲဆိုေတာ့ 2 ကိုယူရမွာျဖစ္ပါတယ္။ IEEE က အရင္တုန္းက သတ္မွတ္ထားခဲ့တာက 1 ပါ။ ဒါေပမဲ့ေနာက္ပိုင္း ျပန္ေျပာင္းလိုက္တာ 2 ဆိုၿပီးေတာ့ေလ။ revised လုပ္လိုက္တာေပါ့။ ဒီေတာ့ STP cost ေတြကိုတြက္မယ္ဆိုရင္ အေရွ႕ဘက္ column က တန္ဖိုးေတြကိုပဲသံုးမွာျဖစ္ပါတယ္။ အိုေခး နားလည္တယ္ေနာ္။ ေအာက္က နမူနာပံုေလးကိုၾကည့္ရေအာင္။

          ပံုမွာ swB ကို STP က root switch အျဖစ္ေရြးခ်ယ္လိုက္တယ္။ ဒီေတာ့ သူ႕မွာရွိတဲ့ port ေတြအားလံုဟာ designated port ေတြျဖစ္သြားတယ္။ ေနာက္ၿပီး က်န္တဲ့ non root switch ေတြထဲက root port ကိုရွာမယ္ဆိုေတာ့ swA ကိုၾကည့္တယ္။ အဲဒီမွာ swA ဟာ root switch ဆီကို ခ်ိတ္ထားတဲ့ link နွစ္ခုရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ switch တစ္လံုးမွာ root port တစ္ခုပဲရွိရမယ္ဆိုေတာ့ကား STP ကေရြးခ်ယ္ဖို႕ၾကည့္လိုက္တဲ့အခါမွာ fa0/1 နဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ link speed က 100Mbps ရွိတဲ့ cable ကိုသံုးထားတယ္။ က်န္တဲ့ fa0/0 နဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ link speed က 10Mbps ရွိတဲ့ cable ကိုသံုးထားတယ္။ ဒီေတာ့ cost ကို ခုနက ဇယားမွာျပန္ၾကည့္လိုက္ေတာ့ 100Mbps ဆိုရင္ path cost က 19 ရွိတယ္၊ 10Mbps ဆိုရင္ cost က 100 ရွိတယ္။ ဒီေတာ့ STP က path cost နည္းတာကိုယူတဲ့အတြက္ 100 Mbps နဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ port fa0/1 ကို root port အေနနဲ႕ ယူဆၿပီး က်န္တဲ့ fa0/0 port ကို block လုပ္လိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ အိုေခ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္တို႕ root bridge ကိုလည္း ေရြးၿပီးၿပီ။ ေနာက္ၿပီး က်န္တဲ့ non root bridge ေတြထဲက root port ကိုလည္း ေရြးၿပီးၿပီဆိုေတာ့ကား ေနာက္ဆံုး designated port ဆိုတာကိုေရြးဖို႕ပဲက်န္ေတာ့တယ္ေနာ္။ ဒါေပမဲ့ ဆက္ေျပာေသးဘူး။ ဒီမွာခဏနားပါဦးမယ္။ STP ဟာ switching ထဲမွာ အရႈပ္ဆံုး topic တစ္ခုလို႕ေတာင္ေျပာရမလားပဲ။ ဒီေတာ့ သူ႕ကိုေျပာဖို႕ အတြက္ ကၽြန္ေတာ္ အျခား ပိုစ့္ေတြထက္ အခ်ိန္ ၂ ဆေလာက္ထပ္ယူရပါတယ္။ ေျပာစရာေတြအမ်ားႀကီးက်န္ေသးတယ္။ နားနားၿပီးေျပာၾကမယ္။ J let’s we meet again at lesson (4) 

STP လို႕ေခၚတဲ့ Spanning Tree Protocol အပိုင္း (၂)

         

          ဟုတ္ၿပီ။ အပိုင္း (၁) မွာတုန္းကေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ switching loop အေၾကာင္းကိုေလ့လာခဲ့ရတယ္။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ဘယ္လိုကာကြယ္မလဲေပါ့။ ဒီလို switching loop ကိုကာကြယ္ေပးတာကေတာ့ STP ပဲျဖစ္ပါတယ္။ အဲေတာ့ STP ကဘယ္လို switching loop မျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးသလဲဆိုတာကိုဆက္ေလ့လာ ၾကည့္မယ္။ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။

          အဲဒီမွာ spanning tree protocol ဟာ fa0/0 ဆိုတဲ့ port ကိုပိတ္လိုက္ျခင္းအားျဖင့္ switching loop မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္ေပးလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ တကယ္လို႕ broadcast frame သည္ switch B ရဲ႕ fa0/1 port ကိုေရာက္လာခဲ့ရင္ switch B သည္ အဲဒီ broadcast frame ကို fa0/0 နဲ႕ fa0/5 ကို forward လုပ္လိုက္တယ္။ ဒါေပမဲ့ switch A မွာ STP က fa0/0 port ကို block လုပ္ထားလိုက္တဲ့အတြက္ broadcast frame က switch A ဆီကိုမေရာက္လာေတာ့ဘူးေပါ့။ ဒါနဲ႕ပဲ switching loop ကို STP က တားဆီးလိုက္တာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကေတာ့အၾကမ္းေပါ့။ သူကဘာ့ေၾကာင့္ fa0/0 ကိုပိတ္ရတာလဲ။ ဒါေတြကို Spanning tree algorithm ကဘယ္လိုတြက္ခ်က္သြားသလဲေလ့လာရေအာင္။ အိုေခး။

          STP ဟာ loop free network topology တစ္ခုျဖစ္လာေအာင္လုပ္ေဆာင္တဲ့အခါမွာ ေအာက္ပါ အခ်က္ ၃ ခ်က္ကိုေဆာင္ရြက္ရပါတယ္။

၁) switched network ထဲမွာရွိတဲ့ switch ေတြထဲက root switch / bridge ကိုေရြးတယ္။ ဒီေနရာမွာ bridge ဆိုတာ switch ဆိုတာနဲ႕သေဘာတရားအတူတူျဖစ္ပါတယ္။

၂) root bridge ကိုေရြးၿပီးၿပီဆိုရင္ေတာ့ က်န္တဲ့ switch ေတြထဲကမွ root port ဆိုတာကိုေရြးခ်ယ္ပါတယ္။

၃) အဲ.. ေနာက္ဆံုးက်ေတာ့မွာ network segment တစ္ခုစီမွာ designated port ဆိုတာကိုေရြးခ်ယ္တယ္။

အိုေခ။ ဒါေတြကိုဘယ္အခ်ိန္မွာလုပ္တာလဲ။ အျမဲလုပ္ေနတာမဟုတ္ဘူးေနာ္။ switch ေတြကို power on လိုက္တဲ့အခ်ိန္က်မွစၿပီးအလုပ္လုပ္တာ။ cisco CCNA စာေမးပြဲေတြေျဖေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဒါေတြကိုသိထားရမယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႕မွာေတာ့ STP ကို အေသးစိတ္အသံုးခ်ရမယ့္ အေနအထားမ်ိဳးေတာ့မရွိပါဘူး။ သူက default အေနနဲ႕ cisco catalyst switch ေတြမွာ on ထားၿပီးသားပါ။ ေျပာေနတာၾကာတယ္၊ STP နဲ႕အတူ ကၽြန္ေတာ္တို႕ loop free network တစ္ခုကို ဖန္တီးရေအာင္။

၁) ပထမဦးဆံုးအေနနဲ႕ network ထဲက switch ေတြထဲမွာမွ switch တစ္ခုကိုသာလွ်င္ root switch အျဖစ္ထားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒါဟာ ေခါင္းေဆာင္ေရြးလိုက္တဲ့သေဘာပါပဲ။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္တို႕ရံုးမွာ network တစ္ခုရွိတယ္။ switch ေတြကိုလည္း management switch ေတြျဖစ္တဲ့ cisco catalyst switch ေတြကိုသံုးထားတယ္လို႕ယူဆၾကည့္ရေအာင္။ ဒီေတာ့ ညေနရံုးဆင္းတဲ့အခ်ိန္က်ရင္ network ကို down သြားတယ္။ မနက္ရံုးျပန္တက္ေတာ့ switch ေတြကို power on ၊ PC ေတြကို power on ၿပီး network သံုးတယ္ေပါ့။ အဲလို switch ေတြကို power စၿပီး on တဲ့အခ်ိ္န္မွာ switch ေတြဟာ အခ်င္းခ်င္ BPDU message ေတြပို႕ၾကပါတယ္။ ေအာက္ကပံုအတိုင္းေပါ့။

BPDU ဆိုတာ bridge protocol data unit ျဖစ္ပါတယ္။ switch ေတြက သံုးတဲ့ messaging protocol message တစ္မ်ိဳးလို႕ေပါ့။ ဒီေတာ့ သူတို႕ပို႕လိုက္တဲ့ BPDU message ထဲမွာဘာေတြပါသလဲဆိုေတာ့ root bridge ရဲ႕ bridge ID နဲ႕ transmitting bridge ရဲ႕ bridge ID ေတြပါပါတယ္။ က်န္တာေတြလည္းပါေသးတယ္၊ အခုေတာ့ ဒါကိုပဲအရင္ေျပာၾကတာေပါ့။ Bridge ID ဆိုတာ Bridge priority နဲ႕ MAC address ကိုေပါင္းထားတာကိုေခၚတာပါ။

Bridge ID = Bridge Priority + MAC Address

အဲဒီေတာ့ bridge priority ဆိုတာ STP algorithm ကေန default အရသတ္မွတ္ထားတာကေတာ့ 32768 ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူက 0 ကေန 65535 အတြင္း ႀကိဳက္တာျဖစ္ႏိုင္တယ္။ binary value အရ 16 bits ျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕တန္ဖိုးငယ္ရင္ STP ကသူ႕ကို root အေနနဲ႕ သတ္မွတ္တယ္။ ေျပာခ်င္တာက switch တစ္လံုးက 32768 ထားတယ္၊ က်န္ switch တစ္လံုးက 32769 ထားရင္ 32768 ထားတဲ့ switch ကို root switch အျဖစ္မွတ္ယူပါတယ္။ ေနာက္ၿပီး MAC address ေပါ့။ ဒါကိုလည္း သိထားၿပီးပါၿပီေနာ္။ မသိေသးရင္ ဒီမွာ ျပန္ၾကည့္ေပးပါ။ တကယ္လို႕မ်ား STP algorithm က priority ကိုၾကည့္တယ္။ အကုန္လံုးကတူေနတယ္ေပါ့၊ ဒါဆိုရင္ သူကဘာကိုထပ္ၾကည့္သလဲဆိုေတာ့ MAC address ကိုၾကည့္တယ္။ တန္ဖိုးငယ္တဲ့ MAC address ကို root အျဖစ္ထားတယ္။ ဥပမာ- AAAA.BBBB.CCCC နဲ႕ CCCC.DDDD.EEEE နဲ႕ဆိုရင္ ဘယ္ေကာင့္ကိုယူသလဲဆိုေတာ့ AAAA.BBBB.CCCC ကို root switch အျဖစ္မွတ္ယူပါတယ္။ နားလည္ေလာက္တယ္လို႕ထင္ပါတယ္။ နည္းနည္းေလးေတာ့ရႈပ္မယ္။ ႀကိဳးစားၿပီးဖတ္ေပးပါ။ ဒီေတာ့ အေပၚကပံုကိုျပန္ၾကည့္ေပးပါ။ switch ေတြဟာ power စၿပီးေပးလိုက္တာနဲ႕ BPDU message ကိုအခ်င္းခ်င္း အျပန္အလွန္ပို႕ၾကတယ္။ ဒီလိုပို႕တဲ့အခါမွာ root bridge ရဲ႕ bridge ID နဲ႕ transmitting bridge ရဲ႕ bridge ID ကိုပို႕တယ္။ အဲလိုပို႕တဲ့အခါမွာ switch ေတြဟာ ပထမဦးဆံုး သူတို႕ကိုယ္တိုင္ယူဆထားတာက ငါက root bridge ေပါ့။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ အျခား switch ေတြဆီက BPDU message မွမရေသးတာကိုး။ သူ႕ကိုယ္သူဆရာႀကီးေပါ့။ ဒီေတာ့ သူတို႕ပထမဦးဆံုးပို႕လိုက္တဲ့ BPDU message ထဲမွာ root bridge ID နဲ႕ transmitting bridge ID ႏွစ္ခုစလံုးက သူ႕ priority နဲ႕ MAC address ေတြျဖစ္ေနမယ္၊ တူေနမယ္ေပါ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ အေပၚပံုမွာေတြ႕လား swA ေကာ swB ႏွစ္ခုစလံုးဟာ I am root! လို႕ေျပာေနၾကတာေလ။ ဒီေတာ့ BPDU message ေတြကိုအခ်င္းခ်င္းအျပန္အလွန္ဖလွယ္လိုက္ၿပီးတဲ့အခါမွာေတာ့ swA ကေနာင္တအႀကီး အက်ယ္ရသြားတယ္ေပါ့ဗ်ာ။J ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။

STP ဟာ ဘယ္သူ႕ကို root switch / bridge အျဖစ္ေရြးခ်ယ္ရမလဲၾကည့္ေတာ့ ပထမဦးဆံုး priority ကိုၾကည့္တယ္။ ဒီေတာ့ 32768 ဆိုၿပီး switch ႏွစ္ခုစလံုးကတူေနတယ္။ ဒီေတာ့ မျဖစ္ေသးဘူူး ႏွစ္ေယာက္စလံုးေတာ့ root ျဖစ္လို႕မရဘူးေလ။ ဒီေတာ့ MAC address ကိုထပ္ၾကည့္တဲ့အခါက်ေတာ့ swB ရဲ႕ MAC address သည္ swA ရဲ႕ MAC address ထက္ငယ္တာကိုေတြ႕တယ္။ ဒီေတာ့ STP ဟာ swB ကို root bridge အျဖစ္ေရြးခ်ယ္လိုက္ပါေတာ့တယ္။ ဒီေတာ့ swA ဟာ swB ကသူ႕ထက္ငယ္တဲ့ MAC address ကိုပိုင္ဆိုင္ထားလို႕ root bridge ျဖစ္သင့္တယ္ဆိုတာကိုလက္ခံလိုက္ရပါတယ္။ အိုေခ ခဏေလးရပ္ထားမယ္ေနာ္။ ကၽြန္ေတာ္လည္း ေခၽြးပ်ံသြားၿပီး။ ေနာက္ အပိုင္း (၃) မွာေတာ့ ဘာေတြ STP ကထပ္ၿပီးတြက္ခ်က္သလဲဆိုတာေတြကိုေဖာ္ျပေပးပါမယ္။ ေနာက္ပိုင္း ကၽြန္ေတာ္ LAB ေတြနဲ႕ တြဲၿပီးေလ့လာလိုက္တဲ့အခါက်ရင္ ေကာင္းေကာင္းႀကီးနားလည္သေဘာေပါက္သြားမယ္ဆိုတာ ယံုၾကည္ပါတယ္။ အိုေခ Let see at lesson (3)

STP လို႕ေခၚတဲ့ Spanning Tree Protocol အပိုင္း (၁)

          ေနာက္ပိုင္း lab ေတြလုပ္တဲ့အခါမွာ spanning tree protocol နဲ႕ပါတ္သက္ၿပီးေတာ့ ေျပာစရာေတြရွိ လာတယ္။ lab ေတြထဲမွာထည့္ေျပာျပန္ရင္လည္း စာရွည္တယ္။ လိုရင္းလည္းမေရာက္ေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ STP အေၾကာင္းကို အပိုင္းေလးေတြခြဲၿပီးေျပာျပမယ္။ ေမးခြန္းေလးေတြနဲ႕ကၽြန္ေတာ္ရွင္းျပပါ့မယ္။ အိုေခ။

STP ဆိုတာဘာလဲ?

          Switching loop မျဖစ္လာေအာင္ျပဳလုပ္ေပးတဲ့ protocol ပဲျဖစ္ပါတယ္။ သူ႕ကို switch ေတြမွာသံုးတယ္။

STP ကဘာေတြလုပ္ေပးတာလဲ?

          Switching loop မျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးတာပါ။ ဒီေနရာမွာ switching loop ဆိုတာဘာလဲဆိုေတာ့ ေအာက္ကပံုကိုအရင္ၾကည့္ရေအာင္။ ဒါကို simple network ဒါမွမဟုတ္ switched network လို႕ေခၚရမွာေပါ့။

အဲပံုမွာေတြ႕လား။ switch ႏွစ္လံုးၾကား uplink ကို ႏွစ္ေခ်ာင္းထိုးထားတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ uplink ကို ႏွစ္ေခ်ာင္းထိုးထားသလဲဆိုေတာ့ fault tolerance ရွိေအာင္လို႕ပါ။ ရွင္းရွင္းေျပာရရင္ တကယ္လို႕မွာ uplink ႏွစ္ေခ်ာင္းမွာ တစ္ေခ်ာင္းက အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္ ဆက္သြယ္မႈျပတ္ေတာက္သြားခဲ့ရင္ network down မသြားေအာင္ ေနာက္တစ္ႀကိဳးက ဆက္ၿပီးလုပ္ေဆာင္ေပးဖို႕အတြက္သံုးတာပါ။ ရည္ရြယ္ခ်က္ကလည္း ေကာင္းတယ္။ လိုလည္းလိုအပ္တဲ့လုပ္ေဆာင္မႈတစ္ခုပါ။ ဒါေပမဲ့ ကံမေကာင္းစြာနဲ႕ပဲ ဒီလို redundant path ထားလိုက္ျခင္းဟာ switching loop ကိုျဖစ္ေပၚလာေစဖို႕အေၾကာင္းဖန္လာခဲ့ပါတယ္။ switch ဟာ host ေတြက သက္ဆိုင္ရာ network ထဲမွာရွိတဲ့ အျခား host ေတြနဲ႕ အျပန္အလွန္ ဆက္သြယ္မႈေတြျပဳလုပ္တဲ့အခါမွာ ၾကားခံဆက္သြယ္ေပးတယ္။ ဘယ္လိုလဲဆိုေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ host ေတြရဲ႕ MAC address ေတြကို MAC table ထဲမွာမွတ္သားၿပီး သူ႕ဆီကိုေရာက္လာတဲ့ frame ရဲ႕ destination MAC address ကိုၾကည့္ၿပီး ဘယ္ port ကေနပို႕ရမလဲဆိုတာကိုဆံုးျဖတ္တာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအထိေတာ့ ျပသနာမရွိေသးဘူးဗ်။ ျပသနာက ဒီလိုဗ် J။ အေပၚက topology မွာ PCA နဲ႕ PC B ဆိုၿပီးေတြ႕လား။ အကယ္လို႕မ်ား PC A သည္ PC B ကို data ပို႕ခ်င္တယ္။ ဒါေပမဲ့ သူ႕မွာ PC B ရဲ႕ MAC address ကိုမသိဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ဒီေတာ့ သူကဘာလုပ္သလဲဆိုေတာ့ အရင္ဆံုး broadcast frame ကို Switch A ဆီကိုပို႕တယ္။ သူမသိတဲ့ PC B ရဲ႕ mac address ကိုရွာရမွာကိုး။ ဒီေတာ့ switch A က ဘာလုပ္သလဲဆိုေတာ့ PC A နဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ port fa0/5 ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ switch port ေတြအားလံုးဆီကို broadcast frame ကိုပို႕လိုက္တယ္။ fa0/0 နဲ႕ fa0/1 တို႕ကိုပို႕လိုက္တယ္ေပါ့။ ဒီလိုနဲ႕ fa0/0 နဲ႕ fa0/1 တို႕နဲ႕ခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ switch B ရဲ႕ port fa0/0 နဲ႕ fa0/1 ဆီကို broadcast frame ေရာက္လာတယ္။ ဒီမွာျပသနာစၿပီ။ ေအာက္ကပံုကိုၾကည့္ပါ။

အကယ္လို႕မ်ား switch B ရဲ႕ fa0/0 port ဆီကို broadcast frame အရင္ေရာက္ခဲ့တယ္ဆိုလို႕ရွိရင္ swtich B ကဘာလုပ္သလဲဆိုေတာ့ broadcast frame ၀င္လာတဲ့ fa0/0 port ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ fa0/1 နဲ႕ fa0/5 ဆီကို broadcast frame ကိုထပ္ၿပီးပို႕ေပးလိုက္ပါတယ္။ အျပန္အလွန္ေျပာရရင္ switch B ရဲ႕ fa0/1 ကို broadcast frame အရင္ေရာက္ခဲ့တယ္ဆိုလို႕ရွိရင္လည္း switch B သည္ fa0/1 port ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ fa0/5 နဲ႕ fa0/0 port ေတြဆီကိုပါပို႕လိုက္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ switch A ဆီကုိ broadcast frame ျပန္ေရာက္သြားျပန္ေရာ။ ေအာက္ကပံုအတိုင္းေပါ့။

တကယ္ဆိုရင္ အခ်စ္ပဲလိုတယ္မဟုတ္ဘူးေနာ္ J။ switch B က PC B ဆီကို broadcast frame ေရာက္ၿပီးသြားရင္ ၿပီသြားရမွာျဖစ္ပါတယ္။ fa0/5 ဆီကိုပဲ broadcast frame ေရာက္သြားတာမဟုတ္ပဲ fa0/1 ဆီကုိပါထပ္ပို႕ေတာ့ broadcast frame ဟာ သူ႕အရင္လာရာျဖစ္တဲ့ switch A ဆီကုိ ျပန္ေရာက္သြားျပန္တယ္။ ဒီလိုနဲ႕ switch A ကလည္း ထံုးစံအတိုင္း broadcast frame ၀င္လာတဲ့ fa0/1 port ကလြဲရင္ က်န္တဲ့ fa0/5 နဲ႕ fa0/0 ဆီကုိျပန္ပို႕ျပန္တယ္။ fa0/0 ကေန switch B ဆီကိုျပန္ေရာက္ျပန္တယ္။ အိုး… ဂ်ာေအးသူ႕အေမရိုက္သလို အဆံုးမသတ္ႏိုင္ေတာ့တဲ့ endless broadcast frame ဟာ network ထဲမွာလည္ေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ဒါကို broadcast strom ျဖစ္တယ္လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ multiple frame transmission ေတြျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေပၚမွာျပထားတဲ့ network မွာဆိုရင္ host B ဟာ ဆက္တိုက္ဆိုသလိုပဲ broadcast frame ေတြရေနမယ္။ ဒီေတာ့ host B မွာလည္း error ေတြဆင့္ကဲဆင့္ကဲတက္လာမယ္။ ၿပီးေတာ့ switch A နဲ႕ B မွာလည္း MAC address instability လို႕ေခၚတဲ့ MAC address table ေတြမွာ error ေတြတက္လာမယ္။ ဘာျဖစ္လို႕လည္းဆိုေတာ့ switch ေတြက သူတို႕ဆီကို ေရာက္လာတဲ့ frame ရဲ႕ destination MAC address ကိုၾကည့္ၿပီးေတာ့ MAC address table ကိုေဆာက္တာေလ။ frame ေတြက looping ပတ္ေနေတာ့ ဘယ္ MAC address က ဘယ္ port ကလာတယ္ဆိုတာကို အတိအက်မသိေတာ့ဘူး။ ဒီေတာ့ MAC address table ႀကီးလည္း ပ်က္ေတာ့တာေပါ့။ ဒီေတာ့ ဘာျဖစ္သလဲဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုး network ႀကီးတစ္ခုလံုး စကၠန္႕ပိုင္းအတြင္းမွာပဲ busy ျဖစ္သြားၿပီး ဘာမွကိုလုပ္လို႕ရေတာ့မွာမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါဟာ ရိုးရွင္းၿပီး သိပ္ကိုေၾကာက္ဖို႕ေကာင္းတဲ့ network problem တစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ networking field မွာလည္း အျမဲလိုလို ႀကံဳေတြ႕ရတဲ့ problem ျဖစ္ၿပီး network တစ္ခုလံုးက်လို႕ အေရးေပၚအေျခအေနထိေတာင္ေရာက္ခဲ့ တာေတြကိုလည္း ႀကံဖူးပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ၾကမလဲ။ redundant ထားေတာ့လည္း ျပသနာတက္ဦးမယ္။ မထားေတာ့လည္း ျပသနာ။ ခက္ေတာ့ခက္ေနၿပီေပါ့။ ဒါေပမဲ့လည္း ေနာက္ဆံုးမွာေတာ့ သူရဲ႕ေကာင္း STP ဟာ ဒီျပသနာကိုေျဖရွင္းေပးဖို႕အတြက္ ေပၚထြက္လာခဲ့ပါတယ္။ ဒီမွာခဏေလးရပ္ပါရေစ။ အပိုင္း ၂ မွာေတာ့ STP ဟာ ဘယ္လို redundant path ေတြကို loop မျဖစ္ေအာင္ ကာကြယ္သြားသလဲဆိုတာကို ေျပာျပေပးပါ့မယ္။ 

IP Routing

          Ip routing ဆိုတာ network တစ္ခုထဲက host တစ္လံုးရဲ႕ data ကို အျခား network တစ္ခုထဲမွာရွိတဲ့ host တစ္လံုးဆီကိုေရာက္ရွိေအာင္ပို႕ေဆာင္ေပးတဲ့လုပ္ငန္းစဥ္လို႕အလြယ္ေျပာလို႕ရပါတယ္။ ဒီလို network တစ္ခုကေန အျခားတစ္ခုဆီကို data packet ေတြေရာက္ရွိဖို႕အတြက္ ေဆာင္ရြက္ေပးတာကေတာ့ Router ပဲျဖစ္ပါတယ္။ Router တစ္လံုးဟာ သူ႕ဆီကိုေရာက္ရွိလာတဲ့ data packet ရဲ႕ destination address ကိုၾကည့္ၿပီး data packet ကိုသက္ဆိုင္ရာ network ထဲကိုေရာက္ရွိႏိုင္တဲ့ အျခား router တစ္လံုးဆီကို ထပ္ဆင့္ပို႕ေဆာင္ေပးပါတယ္။ ဒီလိုနဲ႕ သက္ဆိုင္ရာ network ဆီကိုေရာက္ရွိသည္အထိ router ေတြဟာ တစ္လံုးနဲ႕တစ္လံုးခ်ိတ္ဆက္ၿပီးလုပ္ေဆာင္ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ router ရဲ႕လုပ္ေဆာင္ပံုပါပဲ။ ဒီေတာ့ router ဟာ လမ္းျပ ပုလိပ္လိုျဖစ္ေနတာေပါ့။ ကားတစ္စီးက ဆူးေလကိုသြားခ်င္တယ္။ ဒါေပမယ့္ လမ္းမသိဘူးျဖစ္ေနတယ္။ ဒီေတာ့ သူက နီးစပ္ရာ လမ္းျပ ပုလိပ္ကိုအကူအညီေတာင္းတယ္။ ဒီေတာ့ ပုလိပ္က ဒီလမ္းအတိုင္းဆက္သြား အဲဒီေရွ႕မွာ လမ္းဆံုတစ္ခုရွိလိမ့္မယ္၊ အဲဒီမွာ လမ္းျပပုလိပ္တစ္ေယာက္ကို ေတြ႕ရင္ သူ႕ကိုဆက္ေမးၿပီးသြားလိုက္၊ သူလမ္းညႊန္ေပးလိမ့္မယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒီေတာ့ အဲဒီ ကားဟာ ေနာက္ဆံုး သူသြားခ်င္တဲ့ ဆူးေလကိုေရာက္သြာတာေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ဆူးေလမေရာက္မခ်င္းသူ ဘာလုပ္ရသလဲဆိုေတာ့ လမ္းမွာေတြ႕တဲ့ ပုလိပ္ကို ေမးေမးၿပီးသြားရမွာေပါ့။ ဒီလိုပါပဲ data packet ဆိုတာလည္း သူသြားခ်င္တဲ့ network ကိုေရာက္ရွိဖို႕အတြက္ network ထဲမွာခ်ိတ္ဆက္ထားတဲ့ router ေတြကို ေမးၿပီးသြားတာပါ။ အိုေခး။ ဒီလို data packet ေတြကိုလမ္းညႊန္ေပးဖို႕အတြက္ router ေတြမွာ routing table ဆိုတာရွိပါတယ္။

          အဲဒီေတာ့ routing table မွာဘာေတြပါသလဲေပါ့။ routing table မွာ

1)    Destination network ရဲ႕ network address and subnet mask

2)    Destination network ကိုသြားဖို႕အတြက္ ျဖတ္ရမယ့္ router ရဲ႕ address၊ ဒါကို ကၽြန္ေတာ္တို႕တေတြက next hop လို႕ေခၚတယ္။

3)    ၿပီးေတာ့ အထြက္ interface ေပ့ါ။ destination network ကိုသြားဖို႕အတြက္ exit interface တို႕ပါ၀င္ပါတယ္။

Router ေတြဟာ Routing table ကိုတည္ေဆာက္တဲ့အခါမွာ သက္ဆိုင္ရာ destination network ေတြကိုရဖို႕ နည္းသံုးနည္းနဲ႕ တည္ေဆာက္ရပါတယ္။ အဲတာေတြကေတာ့

1)    Connected route

2)    Static route

3)    Dynamic route ေတြျဖစ္ပါတယ္။

ဒါေတြထဲက တခုခုကိုသံုးၿပီးေတာ့ျဖစ္ျဖစ္ အားလံုးကိုသံုးၿပီးေတာ့ ျဖစ္ျဖစ္ တည္ေဆာက္ၾကတာျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္ပါ network ကိုၾကည့္ပါ။

Host A သည္ host B ကို ဆက္သြယ္တဲ့အခါမွာ host B သည္ အျခား network ထဲမွာျဖစ္ေနတာကိုေတြ႕ရပါတယ္။ ဒီအခါမွာ host A သည္ သူပို႕လိုတဲ့ data ကို host B ရဲ႕ ip ကိုအသံုးၿပဳၿပီးေတာ့ router ဆီကိုလွမ္းပို႕ပါတယ္။ ဒီေတာ့ router ဟာေရာက္လာတဲ့ data packet ရဲ႕ destination ကိုၾကည့္တယ္၊ ၿပီးေတာ့ သူ႕ရဲ႕ routing table ထဲကိုၾကည့္တဲ့အခါမွာ destination network ကိုေတြ႕ေတာ့ အဲဒီ data packet ကို outgoing interface ျဖစ္တဲ့ fa0/1 ကေနပို႕လႊတ္လိုက္တဲ့အခါမွာ host B  ဆီကိုေရာက္သြားပါေတာ့တယ္။ ေအာက္မွာကေတာ့ Router0 ရဲ႕ routing table ကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီမွာ destination network address ျဖစ္တဲ့ 10.0.0.0/8 ကိုေတြ႕ရမွာျဖစ္ပါတယ္။ routing table ကိုၾကည့္ဖို႕အတြက္ router ရဲ႕ enable mode မွာ show ip route လို႕ရိုက္ထည့္ၿပီးၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။ Router ရဲ႕ mode ေတြကိုမသိေသးဘူးဆိုရင္ေတာ့ ဒီမွာ ၀င္ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။